Witkowo

Witkowo - wieś sołecka w gminie Smołdzino, licząca w 2007 r. - 101 mieszkańców (stan na 31 grudnia)1. Według spisu powszechnego przeprowadzonego 17 maja 1939 r., miejscowość ta liczyła 281 osób, którzy mieszkali w 75 gospodarstwach domowych. W czasach pruskich Witkowo należało do tak zwanych wsi królewskich, które podlegały urzędowi w Smołdzinie. Podczas pierwszej wojny światowej przebywało tu wielu rosyjskich jeńców wojennych, którzy byli wykorzystywani przy pracach w gospodarstwach rolnych. W 1939 r. było tu 46 gospodarstw rolnych, z których 7 posiadało ponad 20 ha ziemi. Największe gospodarstwo rolne posiadał August Schiewer - 62 ha. Posiadał on również największą ilość inwentarza - 7 koni, 28 sztuk rogacizny i 25 sztuk świń.
Większość mieszkańców wsi była wyznania ewangelickiego. W 1925 r. tylko jedna osoba deklarowała katolicyzm. Wieś należała do parafii w Smołdzinie, a tym samym do okręgu kościelnego Stolp-Altstadt (Słupsk - Stare Miasto).
W Vietkow (Witkowo) znajdowała się karczma, prowadzona przez Augusta Pigorscha. Do 1830 r. wsie Vietkow (Witków), Virchenzin i Zietzen posiadały wspólną szkołę, która była położona między tymi trzema miejscowościami, na terenie dawnego folwarku Rambow. Ówczesna szkoła posiadała jednego nauczyciela. Ze względu na dużą odległość i stale rosnącą liczbę dzieci zlecono budowę szkół w każdej z tych miejscowości. W 1881 r. spłonęła szkoła w Vietkow. Nowa (jednostopniowa) powstała około 200 m w kierunku północno-zachodnim od starej szkoły. Jednymi z nauczycieli byli: Bruno Hermann i Walter Schnuchel. Wieś została zajęta przez Rosjan 9 marca 1945 r. Straty wojenne wśród miejscowej ludności cywilnej wynosiły: 4 zabitych i 38 zaginionych. W szeregach armii niemieckiej poległo 9 mieszkańców tej miejscowości.2 Wśród zaginionych są mieszkańcy wsi, którzy zostali wywiezieni do Związku Radzieckiego.
Wieś była zamieszkiwana przez rodziny: Arnold, Bonnke, Bruder, Czir, Eick, Goldmann, Griechen, Gruhlke, Heratsch, Hermann, Hoppen, Howald, Knitter, Kritsch, Kropp, Lütke, Manske, Marschke, Martelock, Marz, Masch, Noffke, Pigorsch, Pirr, Pollex, Prien, Reetz, Schaar, Schiewer, Tschirr, Voll, Warnoch, Woggon, Zorr.
Miejsce pochówku niemieckich mieszkańców Vietkow [Witkowo] znajduje się na południowo-wschodnim skraju wsi. Z przedstawionej mapy (foto_750) wynika, że wjazd na teren cmentarza był od strony wschodniej. Do dzisiaj nie zachował się odcinek drogi, prowadzący bezpośrednio na ten teren pochówkowy. Trudno jest również określić na jakim planie był on posadowiony, gdyż wyraźna jest tylko granica od strony północnej, oznaczona polnymi kamieniami. Cmentarz został całkowicie zniszczony. Zachowało się tylko kilka kamiennych odłamków z nagrobków. Brak śladów mogił lub ich kamiennych obrysów uniemożliwia określenie kierunku grzebania zmarłych.

cmentarz cmentarz cmentarz cmentarz cmentarz

Pochowani na cmentarzu ewangelickim.



Nazwisko Imię Tytuł / oznaczenie Data urodzenia Data śmierci
Schiewer Wilhelm, Friedrich, Gustaw Bürgermeister 18.11.1873 24.06.1941

Mieszkańcy Vietkow (Witkowo) polegli w latach 1914-1918.3

Stopień Nazwisko Imię Data urodzenia Data śmierci Miejsce śmierci
Landwehrmann Czirr Otto 09.04.1883 20.05.1915 Rosja
Gefreiter Czirr Werner 08.12.1883 31.10.1917 Rosja
Leutnant Eick Willi 06.01.1884 14.09.1918 Francja
Oberjäger Eick Gustaw 18.05.1886 08.01.1918 Włochy
Musketier Eick - 23.02.1892 --.--.---- Rosja
Unteroffizier Heratsch Paul 12.06.1892 29.03.1918 Francja
Obermaat Hasse Paul 02.12.1886 09.11.1914 krążownik „Emden”
Landst.mann Jost Fritz 17.02.1889 12.04.1918 Rosja
Landst.mann Klick August 01.07.1883 08.07.1917 Rosja
Jäger Kropp Otto 08.07.1893 21.12.1915 Rosja
Gefreiter Martellock Albert 07.12.1885 17.11.1914 Rosja
Gefreiter Marzenke Franz 18.11.1883 30.08.1918 Francja
Musketier Pigorsch August 11.01.1890 28.03.1915 Rosja
Sergeant Pigorsch Bernhard 06.04.1881 21.09.1918 Francja
Grenadier Pigorsch Walter 25.08.1898 10.08.1917 Rosja
Landst.mann Pollex Max 16.08.1882 27.01.1917 Szczecin
Musketier Prien Hermann 05.03.1893 06.08.1915 Rosja
Matrose Prien Leo 02.08.1892 08.12.1914 krążownik „Gneisenau”
Sergeant Reetz Otto 21.10.1887 18.06.1914 Francja
Uffz. Schaar Erwin 01.03.1889 30.07.1914 Rosja
Musketier Schaar Gerhard 01.02.1891 28.05.1915 Rosja
Landst.mann Schiewer Hermann 18.10.1874 21.05.1916 Rosja

cmentarz cmentarz


Źródło:
1. Strategia rozwiązywania problemów społecznych gminy Smołdzino na lata 2008-2015, Smołdzino 2008, str. 8,
2. Karl Heinz Pagel, Der Landkreis Stolp in Pommern, Bonn 1989, ss.955-957
3. http://www.pommern-pomorze.de/index.php
Copyright © by Jarosław Dąbrowski

statystyka